Deel 2: Installeren Raspbian op Raspberry Pi Zero

Je hebt een Raspberry Pi gekocht en wil er mee aan de slag. Hoe ga je te werk?

Een computer kan niks zonder een besturingssysteem. Dat moet je er dus op installeren. En dat gaat net even wat anders dan op een Windows-computer of een Mac. Het besturingssysteem voor een Pi staat namelijk op een micro sd-kaart.

Kopieer image naar sd-kaart

Allereerst: er zijn diverse ‘smaken’ besturingssystemen die je op de Pi kunt zetten.  De uitgebreide uitleg daarvan kun je vinden op de website van de Raspberry Pi Foundation. Omdat ik het niet nodeloos ingewikkeld wil maken beperk ik me tot Raspbian. Dat is een versie van het Linux-OS Debian en is het officiële besturingssysteem van de Raspberry Pi Foundation.

Raspbian heb je in twee smaken: een mét een grafische interface en eentje zonder. Begin je net met een Pi? Kies dan voor Raspbian met Pixel (de grafische interface). Ben je wat meer ervaren, kies dan voor Raspbian Jessie Lite (alleen een command line interface, CLI).

Ik heb gekozen voor Raspbian Jessie Lite, omdat ik de Pi toch zonder beeldscherm en toetsenbord ga gebruiken en dus ook geen grafische interface nodig heb. Download de image en zet vervolgens deze image op de sd-kaart (dit wordt ook wel ‘flashen’ genoemd). Ik heb gebruik gemaakt van Etcher, een eenvoudige, gratis tool waarmee je dit snel en simpel kunt doen.

Volg eenvoudigweg de stappen die Etcher aangeeft. Als het kopiëren de image voor elkaar is, haal je de sd-kaart uit je computer en steek je die in de Pi. Sluit een toetsenbord, een beeldscherm en de voeding aan en je zal zien dat de Pi opstart. Heb je gekozen voor Raspbian Jessie Lite dan is het handig om de volgende configuratiestappen te doorlopen.

Configuratie van Raspbian

Stap 1: Start de configuratie van Raspbian vanaf de command line:

Stap 2: Stel je toetsenbord, tijdzone en taal in.

Stap 3: Activeer de toegang via SSH. Ga naar Advanced Options → SSH. Hiermee kun je vanaf een andere computer inloggen op je Pi. Dat is bijvoorbeeld handig als je je Pi – zoals ik – zonder monitor en toetsenbord/muis wil gebruiken.

Stap 4: Maak alle beschikbare ruimte op je sd-kaart beschikbaar. Kies voor optie 1: Expand filesystem. Dit zorgt ervoor dat je alle ruimte op je sd-kaart kunt benutten.

Stap 5: Verander het standaardwachtwoord. Vanuit veiligheidsoverwegingen is dit altijd verstandig.

Stap 6: Verander de hostname. De hostname is de naam waarop de Pi in je netwerk zichtbaar is. Als je meerdere Pi’s hebt is het handig om ze op deze manier uit elkaar te kunnen houden.

Stap 7: Finish → Reboot.

Als de Pi opnieuw is opgestart is het tijd voor het aansluiten van de Pi op je wifi-netwerk.

Configureer toegang via wifi

Stap 1: Controleer of je wifi-dongle herkend wordt (sla deze stap over als je een Zero W hebt):

Als je iets als onderstaande terugkrijgt, dan is de dongle herkend. Let op de tekst: wlan0.

Stap 2: Pas het bestand aan waar de wifi-instellingen zijn opgeslagen:

Ga helemaal naar beneden en voeg vervolgens de volgende regels toe. Vul daar de juiste naam van je netwerk in en je wachtwoord:

Stap 3: Sla het bestand op: Ctrl + X → Y → Enter.

Stap 4: Herstart. Start de Pi opnieuw met het volgende commando. Nadat de Pi is opgestart zul je zien dat je verbinding hebt gemaakt met je wifi-netwerk.

Om te controleren of de verbinding daadwerkelijk tot stand is gekomen kun je controleren met dit commando. Bij ESSID zie je – als alles goed is gegaan – de naam van je netwerk.

Voor uitgebreidere informatie over het instellen van wifi op je Pi kun je hier kijken.

Updaten en bijwerken

Voordat je met de Pi aan de slag kunt is het verstandig eerste de laatste updates te installeren. Dat doe je met de volgende commando’s:

Met dit commando ververs je de lijsten met wijzigingen.

Met dit commando installeer je de laatste updates. Type ‘Y’ wanneer je gevraagd wordt of je deze updates wil installeren.

Als dit proces is afgerond is het verstandig je Pi even opnieuw te starten. Daarna is je Pi klaar voor gebruik.

Lees verder in Deel 3: Home automation (domotica) met een Raspberry Pi Zero.

Deel 1: Raspberry Pi Zero (W)

Eind februari kwam de Raspberry Pi Foundation met een nieuwe minicomputer: de Raspberry Pi Zero W. Een computer die kleiner is dan een bankpasje, maar tegelijkertijd krachtig genoeg is voor een enorme diversiteit aan taken. Bovendien heeft de Zero W nu ook de beschikking over wifi en bluetooth.

Op de dag dat de Raspberry Pi Zero W uitkwam heb ik er meteen eentje besteld. Ik had al een wat oudere Raspberry Pi B+ waar ik wat mee had geëxperimenteerd, maar die uiteindelijk vooral dienst deed als VPN-server. Ik wilde wel verder met experimenteren, maar vond een paar tientjes voor een beetje aanrommelen toch wat te duur. Tot de Zero W uitkwam.

Raspberry Pi Zero
Afbeelding: jsmith7342 – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=45334481

Al eerder was er een Zero uitgekomen, maar daar was nauwelijks aan te komen, omdat de vraag enorm was. Dat was mede te danken aan de prijs van slechts 5 euro. Toch was er een veelgehoorde klacht: die versie van de Zero had niet de beschikking over wifi en bluetooth. Dat beperkte de mogelijkheden van de Pi behoorlijk.

En toen kwam er een nieuwe Zero. De Zero W. Iets duurder (10 euro), maar nog steeds een stuk interessanter dan ruim 40 euro voor een ‘echte’ Pi. Ik heb er direct eentje besteld. En ook maar meteen een Zero (zonder W.) in het kader van: waarom niet?

Voor de Zero W had ik al direct een project in gedachten: een MagicMirror. Een spiegel waarop je bijvoorbeeld het weer, de reistijd naar je werk of het laatste nieuws kunt laten zien. Voor de andere Zero had ik nog geen plannen. Totdat ik bij een vriend was die bezig was met domotica, kort gezegd: het automatiseren van je huis. Dat was het ideale project voor de Pi Zero.

Lees verder in Deel 2: Installeren Raspbian op Raspberry Pi Zero.

Voor het volledigheid volgen hieronder de specificaties van de Raspberry Pi Zero W. De ‘gewone’ Zero (die in 2017 een kleine update kreeg) is praktisch hetzelfde, maar heeft geen wireless en bluetooth.

  • 802.11 b/g/n wireless LAN
  • Bluetooth 4.1
  • Bluetooth Low Energy (BLE)
  • 1GHz, single-core CPU
  • 512MB RAM
  • Mini HDMI and USB On-The-Go ports
  • Micro USB power
  • HAT-compatible 40-pin header
  • Composite video and reset headers
  • CSI camera connector